De radio maakt al langere tijd deel uit van ons landbouwwerk. Eerder hadden we op verschillende plaatsen uitzendingen verzorgd over de 4Pijlers. De laatste maanden is de rol van de radio veel groter geworden. Het begon met een lange serie uitzendingen op een radiozender ten noorden van Amanipi, in het gebied van de bevolkingsgroep Kakwa. Onze trainer Ruba uit die omgeving had samen met de plaatselijke radioman het initiatief genomen. Die journalist is zelf ook enthousiast over de 4Pijlers. Roelof is helemaal in zijn element op de radio, ik voel me iets minder thuis in die rol.

Bijna gratis konden we daar zeven weken achter elkaar op donderdagmiddag ruim een uur zendtijd vullen, in twee talen: Lingala en Kakwa. Ruba was steeds van de partij en soms ook een van de andere trainers. Het is vooral door het enthousiasme van Ruba dat we zoveel uitzendingen konden doen. De radio-uitzendingen zijn natuurlijk geen vervanging voor de trainingen, maar wel een mooie manier om veel mensen tegelijk te bereiken en hun interesse te wekken.

In de eerste uitzending legden we kort uit wat de 4Pijlers zijn. Hoe kun je zaaien zonder te ploegen? Wat zijn groenbemesters? Welke verschillende soorten meststoffen kun je gebruiken? Daarnaast kwamen onderwerpen aan bod zoals de toekomst van jongeren en tienermoeders op het platteland. Voor hen kan er perspectief ontstaan wanneer ze de 4Pijlers toepassen en blijvende gewassen planten, zoals koffie, bananen of bomen voor timmerhout.

Er was vaak volop interactie met de luisteraars. Tijdens de uitzending belden mensen op om vragen te stellen en die konden we meteen beantwoorden. Elke keer deden we ook een oproep voor een training. De vorige maand vonden die trainingen plaats bij Ruba thuis. Dat trok mensen van heinde en verre: soms wel vijftig deelnemers!

Nu ook in Ariwara

Deze maand hebben we zendtijd gekregen bij de radiozender Simba van Ariwara, ten zuiden van Amanipi, midden in het gebied van de Lugbara, de bevolkingsgroep waartussen wij wonen. Hier hebben we een half uur zendtijd, zonder onderbrekingen en zonder journalist erbij. Alleen Roelof en een van onze medewerkers of ik zitten achter de microfoon. Samen met een van de trainers uit Amanipi voert Roelof bijvoorbeeld een gesprek over de vraag: Hoe hebben de 4Pijlers jouw leven veranderd?

De trainers vertellen dan over de tijd vóór de 4Pijlers. Sommigen waren wanhopig omdat de grond hier totaal was uitgeput en ze onvoldoende opbrengsten hadden om hun gezin te onderhouden. Ze stonden op het punt deze streek te verlaten om elders een stuk land te gaan huren of als dagloner bij een grotere boer in dienst te gaan. Maar door de komst van de 4Pijlers zijn ze gebleven. Hun landbouw werd minder zwaar en bewerkelijk, leuker om te doen en de opbrengsten gingen sterk omhoog. Wat een prachtige getuigenissen! Dit is precies waar we het allemaal voor doen.

De uitzending in Ariwara is op dinsdagmiddag en is tweetalig: Lingala en Lugbara-ti. Ook hier doen we iedere keer een oproep voor de training, die in dezelfde week op donderdag bij ons thuis plaatsvindt.De opkomst is overweldigend. De eerste keer kwamen er ongeveer dertig mensen, de tweede keer bijna veertig en de derde keer bijna vijftig. Hoeveel zouden er de vierde keer komen? We moeten dus heel flexibel zijn met het eten en op alles voorbereid. Om half acht ’s morgens stoken de kooksters het vuur al op en staan de grote pannen en ketels klaar.

Van heinde en verre

Het is een zeer diverse groep, ook wat kerkelijke achtergrond betreft: anglicaans, evangelisch, katholiek en nog meer. De mensen komen overal vandaan. Sommigen reizen tientallen kilometers en een enkeling zelfs meer dan zestig kilometer. In het begin kwamen er alleen mannen. Dat kan natuurlijk niet, want het zijn juist de vrouwen die de meeste tijd op de akkers doorbrengen! Daarom hebben we de week daarop speciaal vrouwen opgeroepen om te komen. Toen kwamen er vier. De derde keer was al een kwart van de deelnemers vrouw. Dat is een hele verbetering, al hopen we dat dit aandeel nog verder groeit.

We beginnen altijd met een korte, participatieve Bijbelstudie en gebed. Daarna maken we een rondje over de akkers. Dat is voor mij het hoogtepunt van de training. Er is veel belangstelling voor alles wat we op onze trainingsakkers doen en er worden heel wat vragen gesteld. Veel mensen willen zelf ook groenbemesters gaan zaaien of schaduwbomen tussen hun koffieplanten zetten, zoals wij dat doen.

Rond tien uur drinken we koffie. Daarna volgt een praktische training. Om half twaalf ronden we af met een maaltijd van fufu en bonen voor iedereen. Het is iedere keer weer een klein feestje.

De trainingen in Amanipi zijn een prachtige manier om in één keer een grote en diverse groep mensen te bereiken en nieuwe contacten te leggen. Daarna komt het finetunen. Dat gebeurt tijdens de bezoeken aan de akkers van de mensen thuis. Dáár gebeurt het echte werk! We God dankbaar dat dit werk allemaal door kan gaan ondanks de Ebola situatie in de provincie

Op bezoek bij de buren

Na twee en een half jaar in Amanipi ontdekken Roelof en ik nog steeds nieuwe dingen. We leren steeds meer mensen kennen en zij ons. Ze weten inmiddels wie we zijn en zien wat we doen op onze akkers. Toch blijven velen op hun eigen land werken zoals ze dat altijd hebben gedaan. Vaak zijn ze ook te verlegen om naar onze trainingen te komen, hoe vaak we hen ook uitnodigen. Voor hen is de afstand tussen de mundu (de blanke) en hun eigen leefwereld groot. Bovendien zijn de meeste buren katholiek, waardoor we elkaar ook niet in de kerk ontmoeten.

Daarom zijn we de laatste tijd veel vaker bij mensen thuis op bezoek gegaan. In Amanipi is “de buren bezoeken” een ruim begrip. Onze dichtstbijzijnde buren wonen ongeveer vijfhonderd meter van ons huis, de meesten nog veel verder. Dat vinden we geen enkel probleem. We genieten juist van de wandelingen door de uitgestrekte savanne.

De eerste kennismaking vraagt soms wat tijd. Het ijs moet eerst worden gebroken. Maar gastvrij zijn de mensen zonder uitzondering. De paar stoelen die ze bezitten worden direct voor ons tevoorschijn gehaald. Wij moeten daarop plaatsnemen, terwijl zij zelf op een krukje, een mat of gewoon op de grond gaan zitten.

Tijdens zulke gesprekken gaat het al snel over het dagelijks leven: hun gezin, hun kinderen en natuurlijk hun landbouw. Kunnen ze voldoende verdienen om van te leven en hun kinderen naar school te sturen? Het antwoord is bijna altijd hetzelfde: nee, lang niet. De grond is uitgeput en de oogsten zijn te klein. Het raakt ons om dat van zo dichtbij te zien.

Landbouwtrainingen bij de mensen thuis

Juist daarom zijn we begonnen om trainingen bij de mensen thuis te geven. Dat blijkt een groot succes. Mensen die we anders nooit op onze bijeenkomsten zagen, doen nu wel mee. Samen met onze collega-trainers proberen we een ontspannen sfeer te creëren. We maken een grapje, lachen veel en nemen de tijd om elkaar beter te leren kennen. De stemming komt er meestal al gauw in goed in.

Het mooiste is dat we daarna ook echt verandering zien. De deelnemers beginnen voorzichtig de nieuwe landbouwtechnieken toe te passen. Ook willen steeds meer ouders dat hun kinderen meedoen aan de koffiekwekerijen voor jongeren. Langzaam maar zeker lijkt het ijs te breken.

Ontdekkingstocht door de Bijbel

Tijdens onze bezoeken praten we niet alleen over landbouw, maar ook over het geloof. Ook daarover willen mensen graag in gesprek. Vrijwel iedereen zegt in God te geloven, maar de Bijbel blijft vaak dicht. Veel gezinnen hebben zelfs helemaal geen Bijbel. Voor wie het willen, bieden we daarom gratis exemplaren van het Johannes-evangelie aan, in het Lingala en in de lokale taal, het Lugbarati.

Wanneer mensen meer willen ontdekken over wat de Bijbel zegt, stellen we voor om samen een Ontdekkings-Bijbelstudie te beginnen. Deze eenvoudige methode is ontwikkeld binnen de Disciple Making Movement. We lezen samen een Bijbelverhaal, vertellen het na en stellen vervolgens een aantal vragen. Daarbij gaat het niet om wat een voorganger of leider ervan vindt, maar om de vraag: Wat zegt God hier tegen mij?

Elke bijeenkomst eindigt met dezelfde vraag: Wat ga ik deze week concreet veranderen in mijn leven? Iedereen kiest een persoonlijk actiepunt. De groepsleider schrijft deze op en vraagt er de volgende keer weer naar. Zo helpen we elkaar om niet alleen naar Gods Woord te luisteren, maar het ook in praktijk te brengen.

Het is echt een ontdekkingstocht door de Bijbel. Er wordt niet gepreekt en er worden geen lijstjes met geboden of verboden opgelegd. We geloven dat God Zelf door Zijn Woord spreekt. En dat verandert levens!

Dat zien we ook bij onze eigen medewerkers. Vroeger werd er thuis nauwelijks uit de Bijbel gelezen. Nu lezen verschillende gezinnen minstens één keer per week samen met hun kinderen een Bijbelverhaal en bespreken zij het met dezelfde methode.

Zelf begeleiden we iedere week ook zulke Bijbelstudies. Allereerst met onze medewerkers van de 4Pijlers. Daarnaast doet Roelof de studies met een man uit onze kerk en ik met een katholieke leider en zijn gezin. Na ongeveer vier bijeenkomsten is het de bedoeling dat de leider de groep zelfstandig voortzet. Wij trekken ons dan terug en blijven alleen nog op de achtergrond begeleiden.

We zijn ontzettend enthousiast over deze manier van Bijbelstudie. Niet alleen buiten de kerk, maar juist ook binnen de kerk helpt deze methode mensen om zelf Gods Woord te ontdekken en in praktijk te brengen. Jong en oud worden erdoor in beweging gezet.

Ons gebed is dat hierdoor steeds meer mensen in Amanipi tot een levend geloof in Jezus komen.

Ontmoetingen in het wildpark

In april beleefden we een paar dagen die we niet snel zullen vergeten. Onze vriendin Marieke kwam naar Oeganda, samen met twee vriendinnen met wie zij hier dertig jaar geleden had gewerkt. Voor ons is Oeganda maar een paar uur rijden maar voor de vriendinnen een hele vliegreis! Maar dat hadden ze ervoor over. En wij waren heel blij dat ze gekomen zijn.

We spraken af in een van de mooiste plekken van Oeganda: Murchison Falls National Park. Daar hebben we samen drie prachtige dagen doorgebracht in een safarikamp midden in de natuur. Ik vond het heerlijk om Marieke weer te zien! De grote verrassing moest nog komen. De eerste avond had ze een tafel vol cadeautjes voor ons uitgestald: lieve brieven en kaarten met mooie teksten, chocoladerepen, drop, boeken, enzovoort. We waren helemaal overweldigd. Het bleek dat Marieke een geheime actie daarvoor had gehouden in onze thuisgemeente Sefanja. Het was zo veel dat ik niet goed dat we de tel kwijtraakten. Iedereen die hieraan heeft bijgedragen, Marieke in de eerste plaats, ontzettend bedankt! Het heeft ons diep geraakt.

Met onze eigen auto maakten we prachtige safari door het park. Wat Murchison Falls indrukwekkend maakt is de enorme rijkdom aan dieren. Overal zagen we grote kudden impala’s en andere antilopen, groepen olifanten en buffels, giraffes, bavianen en zelfs een aantal leeuwen in de avondschemering. Mijn hart maakte een sprongetje bij deze waarneming.  Het voelt alsof je in een totaal andere wereld bent: ruig, puur en onaangetast, de wereld van vlak na de schepping!

Een ‘must-do’ is de boottocht op de Victoria-Nijl richting de Murchison Falls. Onderweg zie je een rijkdom aan vogels, veel nijlpaarden en enkele angstaanjagende krokodillen. Uiteindelijk is daar het uitzicht op de Murchison Falls zelf.  Die hebben we later over land ook nog van bovenaf bekeken. Je hebt dan een prachtig uitzicht met regenbogen door de nevel. Wat een enorme kracht gaat er per minuut door deze indrukwekkende watervallen.  

Na drie dagen in dit prachtige park brachten we de drie vriendinnen richting van Kampala. Het afscheid viel zwaar maar we houden kostbare herinneringen aan deze dagen.

Ontmoetingen in Jinja

Onze reis ging door naar Jinja. Het was weer tijd voor een bezoek aan Job en Jennie om het landbouwproject te bespreken en de landbouwmedewerkers verder te trainen. We hebben hier in de eerdere nieuwsbrief al iets meer over verteld. We was bemoedigend om te zien hoeveel de mensen al hadden toegepast van onze training in februari.

Het was heerlijk om even op het ‘Little Angels’ schoolterrein zijn. Het ademt een sfeer van rust, vreugde. Dat merk je als je de kinderen samen ziet spelen en plezier hebben. De school ligt vlakbij de Nijl en daar hebben we dankbaar van genoten: een verse tilapia als lunch en daarna een wandeling langs de rivier.

Na twee dagen begon de lange terugreis: eerst van Jinja naar Arua aan de grens met Congo. Het is een tocht van bijna twaalf uur met druk verkeer en soms gevaarlijke situaties op de weg.  We rijden om de beurt en moeten voortdurend scherp blijven. Na een overnachting in Arua reden we de volgende dag verder naar Amanipi.

Na alle kilometers, ontmoetingen en indrukken waren we vooral dankbaar. Dankbaar voor de mensen die we mochten ontmoeten, voor de bemoedigingen onderweg en bovenal dat God ons op al deze reizen veilig heeft thuisgebracht.

Just over two years ago, Neema moved to Amanipi as the wife of a police officer. She comes from a different region, but speaks the same language, Lugbarati. It didn’t take long before she became enthusiastic about the 4 Pillars. She signed up as a trainee trainer and immediately stood out: sharp, eager to learn, and quick to grasp the core principles. For the past year, she has also been applying the techniques on her own fields, with visible results. Her dedication did not go unnoticed. She progressed from candidate to trainee, and is now involved in almost every training day in Amanipi.

For Neema, the impact of the 4 Pillars is crystal clear. “Farming has become enjoyable work,” she says. “No more backbreaking labor with a hand hoe. The work is lighter, and I can cwork much more land.” Because her husband is often away for extended periods due to his job, she usually manages the fields on her own. “But with this method, I can handle the work just fine by myself.”

I visit her fields. With a smile, she shows me her land: a neatly planted plot of improved maize and a section with groundnuts. It is the beginning of the rainy season, and the young plants have just emerged. Watching Neema thrive on her landis deeply encouraging, This is the change we long to see.

In addition to working her own fields, Neema also guides a group of young people in a small tree nursery. Proudly, she shows the seedbeds: the coffee seedlings look healthy and have already been transferred into planting bags. The young people are fully committed, and it shows in the results. If progress continues like this, they will be able to transplant their first coffee plants to their own fields in September.

Neema has five children. The two oldest are studying in Aru, a town further away. The three youngest live at home: two boys, Exaucé and Désiré, and Merci, a lively two-year-old girl. During the Easter holiday, they play around the fields while their mother works. Today she is tending the young maize plants. The work is light: because the soil is not plowed, it remains soft and there is less weed growth.

In March, we organized a training for female trainee trainers: three from Amanipi and five from the surrounding region. We started with theory, followed by practical sessions: simple techniques such as sowing beans in straight lines and planting maize seeds in planting holes—all without plowing. The women were surprised by how simple it was, which made them even more eager to apply it on their own fields.

They also practiced explaining the theory themselves. For Neema, this was no challenge: she stands confidently in front of a group. She performs just as strongly in the practical sessions. At the end of the training, her efforts were rewarded: she was promoted to assistent-trainer in the 4 Pillars. Six of the eight trainees reached the same milestone. Two others are still new and will begin applying the methods on their own fields this year. As a visible sign of their new role, all trainers received a cap with the 4 Pillars logo.

Women on the move

We are grateful for this group of female trainers. They make the method more accessible to other women and that is crucial. Women do most of the work in the fields, yet often remain unseen. Thanks to strong examples like Neema and Ange, that is beginning to change: they are opening the way for others.

Our hope is that entire families, men and women together, will apply the 4 Pillars on their fields. This not only makes the work lighter and more enjoyable, but also increases yields and preserves fertile soil for the long term.

Ruim twee jaar geleden kwam Neema in Amanipi wonen, als vrouw van een politieman. Ze komt uit een andere streek, maar spreekt dezelfde taal het Lugbarati. Al snel raakte ze enthousiast over de 4 Pijlers. Neema meldde zich aan als kandidaat-trainster en viel meteen op. Ze is leergierig en scherp, en doorziet de essentie meteen. Sinds een jaar past ze de technieken ook toe op haar eigen akkers. Met zichtbaar resultaat. Haar inzet bleef niet onopgemerkt: ze groeide door van kandidaat naar assistent-trainster. Inmiddels is Neema bijna bij elke trainingsdag in Amanipi betrokken.

Voor Neema is het duidelijk wat de 4 Pijlers haar brengen. “Landbouw is nu plezierig werk geworden,” zegt ze. “Geen zwaar gezwoeg meer met een handploeg. Het werk is lichter en ik kan veel meer land bewerken. De opbrengsten zullen omhoog gaan en daarmee houd ik meer geld over voor het gezin.” Omdat haar man vaak voor langere tijd weg is voor zijn werk, staat ze er meestal alleen voor. “Maar met deze methode kan ik het werk ook goed alleen af.”

Ik kom kijken op haar akker. Blij toont ze de pas ingezaaide akkers met verbeterde mais en haar akker met pinda’s. Het is het begin van de regentijd en de jonge plantjes zijn juist opgekomen. Het doet me heel goed om Neema zo bezig te zien op haar akkers. Hier doen we het voor!

Naast haar werk op de eigen akker begeleidt Neema een groep jongeren in een kleine boomkwekerij. Met gepaste trots laat ze de kweekbedden zien: de koffieplantjes staan er gezond bij en zijn al overgezet in plantzakjes. De jongeren werken met inzet, en dat zie je terug in het resultaat. Als deze lijn doorzet, kunnen ze in september hun eerste koffieplanten uitplanten op hun eigen akkers.

Neema heeft vijf kinderen. De twee oudsten studeren in Aru, een stad verderop. De drie jongsten zijn thuis: twee jongens, Exaucé en Désiré, en Merci, een levendig meisje van twee. Tijdens de paasvakantie spelen ze rondom de akker terwijl hun moeder werkt. Vandaag verzorgt ze de jonge maïsplantjes. Het werk is licht: doordat er niet wordt geploegd, blijft de bodem zacht en groeit er minder onkruid.

In maart organiseerden we een training voor kandidaat-trainsters: drie uit Amanipi en vijf uit de omliggende regio. We begonnen met theorie, gevolgd door praktische oefeningen: met simpele technieken bonen zaaien in rijen, maïszaad planten in plantgaten, alles zonder te ploegen en het verbeteren van maiszaad. De vrouwen waren verrast door de eenvoud en daarom enorm gemotiveerd om ermee op hun eigen akkers mee aan de slag te gaan.

Daarnaast oefenden ze met het uitleggen van de theorie. Voor Neema geen enkel probleem, ze staat zelfverzekerd voor een groep. In de praktijktraining blinkt ze net zo goed uit. Aan het einde van de training werd haar inzet bekroond: ze promoveerde tot trainster in de 4 Pijlers. Zes van de acht assistent-trainsters maakten dezelfde stap. Twee anderen zijn nog helemaal nieuw en beginnen dit jaar met het toepassen op hun eigen akkers. Als zichtbaar teken van hun nieuwe rol ontvingen alle trainers en trainsters een pet met het 4 Pijlers-logo.

Vrouwen in beweging

We zijn dankbaar voor deze groep trainsters. Zij maken de methode toegankelijker voor andere vrouwen en dat is hard nodig. Juist zij maken de meeste uren op het land, maar blijven vaak buiten beeld. Dankzij krachtige voorbeelden als Neema en Ange komt daar verandering in, zij openen de weg voor anderen

Onze hoop is dat hele gezinnen, mannen én vrouwen, samen de 4 Pijlers gaan toepassen. Dat maakt het werk niet alleen lichter en plezieriger, maar zorgt ook voor meer opbrengst én een vruchtbare bodem op de lange termijn.

The training

About once a week, our home in Amanipi turns into a training center. We welcome groups of ten to thirty participants, usually by invitation, often after visiting a new community, village, or church. The participants come from a variety of church backgrounds—Catholic, Anglican, evangelical, Pentecostal—or sometimes no church at all. What they share is a common desire: to learn how to improve their farming.

This month we are inviting several tree nursery groups with young people and their supervisors for training sessions. Through the training, these young farmers can already apply the 4Pillars techniques on their fields this year. That not only offers the prospect of a better future but also results in more food and income right away.

In addition to Amanipi, we have two other training centers, about twenty and forty kilometers from our home. Trainings are held there weekly as well. So far, one of us has always been present. It requires a great deal of travel, but the work brings deep satisfaction.

Today we are hosting a group of young people from a village eight kilometers away. Ten of them arrive, divided over four motorbikes. We begin at eight o’clock with a Bible reflection, a song, and prayer. This is followed by introductions and a short theoretical session.

Then it is time for practice. We move to the training fields around our house, where we demonstrate the 4Pillars in action. The participants carry out various exercises, such as direct seeding without plowing and the hygienic pruning of banana trees. Our trainers, Alio and Anguezu, and our trainers Neema and Nyakuru, guide the practical sessions.

Around ten o’clock we gather again in the training room. We share coffee— in Congo invariably with sugar— and the atmosphere noticeably relaxes. A few jokes are exchanged and experiences are cautiously shared. After coffee, the trainers provide additional theory in Lugbarati, the language of this ethnic group, and participants have the opportunity to ask questions. This is followed by more practical exercises in the fields. The tree nursery also receives considerable attention. Interest is high, not only in the coffee seedlings but also in other trees such as Calliandra, a valuable shade tree that is also suitable for construction wood and firewood.

By the time all topics have been covered, it is almost noon. Lunch is ready. We eat together, usually fufu (a firm porridge made from cassava flour) and/or rice with beans, all grown on our own fields. It is highly appreciated food here. During the meal everyone is quiet, fully absorbed in eating. Only afterwards do the conversations resume.

After a few closing words, the participants return home. Each time a group completes the training, we feel a sense of fulfillment. At the same time, we know that the training is only truly successful when participants apply it in practice back home. Follow-up visits are therefore essential.

Behind the Scenes

And who prepares the coffee and the meal? Two women: our regular helper Ayikuru and her assistant Esther. I keep a discreet eye on things from a distance. At half past seven the fire is lit. The beans, soaked overnight, go straight onto the fire. A large kettle of water for the coffee is set to boil, and the onions and tomatoes are chopped.

Ayikuru and Esther have built up solid experience and carry out their work with enjoyment. In the beginning I occasionally had to prompt them— “It’s already ten o’clock, where is the coffee?” That is no longer necessary; everything is ready effortlessly and on time. Sometimes there is just enough food; often there are leftovers, which are carefully divided among the trainers and the cooks.

We are deeply grateful for this team. Without them, a training day would simply not be possible.

De training

Ongeveer een keer per week verandert ons huis in Amanipi in een trainingscentrum. Dan ontvangen we groepen van tien tot dertig mensen. Ze komen op uitnodiging, vaak nadat we een een nieuwe community, dorp of kerk hebben bezocht. De deelnemers verschillende kerkelijke of achtergronden: katholiek, anglicaans, evangelisch of pinkster of geen kerk, maar delen dezelfde wens: leren hoe ze hun landbouw kunnen verbeteren. Deze maand nodigen we telkens enkele boomkweekgroepen met jongeren en hun begeleiders uit voor een training. Door de training kunnen de jongeren al dit jaar de 4pijler technieken op hun akkers toepassen. Dat biedt niet alleen uitzicht op een betere toekomst maar levert direct meer voedsel en inkomsten. 

Naast Amanipi hebben we twee andere trainingscentra, ongeveer twintig en veertig kilometer van ons vandaan. Daar worden ook wekelijks trainingen gehouden. Tot nu toe is er altijd iemand van ons bij. Dat betekent veel reizen, maar het werk geeft ook veel voldoening.

Vandaag ontvangen we een groep jongeren uit een dorp van acht kilometer verderop. Met tien mensen komen ze aan, verdeeld over vier brommers. We beginnen om acht uur met een Bijbeloverdenking, een lied en gebed. Daarna volgt een voorstelrondje en een korte theoretische introductie. Dan is het tijd voor de praktijk. We verplaatsen ons naar de trainingsakkers rond ons huis. Hier laten we de 4Pijlers in de praktijk zien. De cursisten doen verschillende oefeningen zoals direct zaaien zonder te ploegen of het hygiënisch snoeien van bananenbomen. Er zijn altijd mensen in de groep die graag als eerste iets willen proberen. Je pikt ze er zo uit. Onze trainers, Alio en Anguezu en trainsters, Neema, Nyakuru begeleiden vandaag de oefeningen.

Rond tien uur komen we weer samen in de trainingsruimte. We drinken samen koffie, in Congo steevast met suiker, en de sfeer wordt merkbaar losser. Er worden al wat grapjes gemaakt en voorzichtig ervaringen gedeeld. Na de koffie geven de trainers wat aanvullende theorie in het Lugbarati (de taal van deze etnische groep) en kunnen de cursisten vragen stellen. Vervolgens zijn er weer wat praktijkoefeningen op de akkers. Ook de boomkwekerij krijgt ruime aandacht. De belangstelling is groot, niet alleen voor de koffieplantjes maar ook voor de andere boompjes zoals Calliandra, een waardevolle schaduwboom en die bovendien geschikt is als constructiehout en brandhout.

Als alle onderwerpen aan bod zijn geweest is het bijna twaalf uur. Dan staat het eten klaar. We eten samen, meestal foefoe (een stevige brij van cassavemeel) en/of rijst met bonen, alles van onze eigen akkers. Dat is hier zeer gewaardeerd voedsel. Tijdens het eten is iedereen stil. De mensen gaan helemaal op in de maaltijd. Pas daarna komen de gesprekken weer op gang.

Na enkele afscheidswoorden gaan de cursisten weer naar huis. Het geeft ons telkens een voldaan gevoel als er weer een groep is getraind. Tegelijk weten we dat de training pas echt geslaagd is als de deelnemers het thuis in praktijk brengen. Daarvoor zijn vervolgbezoeken essentieel.

Achter de schermen

En wie zorgt er nu voor die koffie en het eten? Dat zijn twee dames: onze vaste hulp Ayikuru en haar assistente Esther. En ik houd op afstand een oogje in het zeil. Om half acht wordt het vuur opgestookt. De bonen, die ’s nachts al in de week zijn gezet, gaan direct op het vuur. Ook een grote ketel water voor de koffie wordt opgezet. En vervolgens worden de uien en tomaten gesneden. Ayikuru en Esther hebben al een ruime ervaring opgebouwd en doen hun werk met plezier. In het begin moest ik hen nog wel eens wat aansporen: “Het is al tien uur, waar blijft de koffie?”  Dat is niet meer nodig, alles staat moeiteloos op tijd klaar. Soms is er precies genoeg eten maar vaak is er wat over. Dat wordt dan keurig verdeeld onder de trainers en kooksters die het meenemen voor de kinderen thuis.

We zijn heel dankbaar voor dit team. Zonder hen zou een trainingsdag niet mogelijk zijn!

Around Amanipi, teenage motherhood is common. We have also seen it throughout the wider area around Lanza. In rural communities, it seems to be more the rule than the exception. This phenomenon continues to occupy my thoughts. What causes girls to become mothers at such a young age? And what are the consequences for the girl and her child? We are speaking about teenage girls like Asheni and Naomi in Lanza, and Alesi and Esther in Amanipi—each with her own dreams and vulnerabilities.

Why do girls become mothers so young?
Poverty plays a major role. Many families struggle to make ends meet, which makes girls vulnerable to young men who promise money and prosperity. For many, the temptation to escape poverty through sexual relationships is irresistible.

There is another, deeply rooted cause. From a very young age, girls grow up with the idea that motherhood is the most important purpose of a woman. Having a child brings respect, recognition, and a place in the community. Toddlers of two already walk around with a doll tied to their back, just like their mother with a baby. Five-year-old girls carry their younger brother or sister on their backs. Teenage girls long to become mothers themselves, even though they are not yet physically, emotionally, or spiritually ready. “Arranging” a pregnancy is not difficult. In the area around Amanipi, there are regular night parties with plenty of alcohol. The result is many unprotected sexual encounters, and before long, the pregnancy is a fact.

The consequences
The consequences of an early pregnancy are far-reaching, first and foremost for the teenage girl. Yes, she has what she wanted and can look forward to motherhood. But that fulfillment comes at a high price. To begin with, she must leave school, losing the opportunity to continue her education. Her health is also at risk because her body is not yet fully developed. Some girls experience severe complications, sometimes even with fatal outcomes. In addition, unprotected sex exposes her to sexually transmitted infections and HIV/AIDS.

Her child also bears the consequences. The father of the child—if he is known at all—often does not take responsibility. The child grows up without knowing his or her own father. The teenage mother is left to fend for herself and usually remains living with her parents. Grandparents then carry the burden of several grandchildren, alongside their own children. After the first child, more often follow. The chance of an official marriage becomes increasingly small. She is no longer a teenage mother, but a single mother. These children are more likely than others to suffer from illness, malnutrition, and lack of education. In this way, a vicious cycle of poverty and vulnerability continues. It is heartbreaking to witness. We see it happening all around us, in the lives of Alesi, Esther, Taabo, and many other girls in the neighborhood. It occurs in almost every family, including that of the pastor. They have taken four grandchildren into their household.

What can we do?
Through the 4Pillars tree nursery project, we seek to give these girls hope and a future. They plant their own coffee trees and other crops. Over time, this enables them to become financially independent. Alesi, who planted her own coffee seedlings, is one such example.

In addition, education from the church is vitally important. We believe that every human being is created by God and precious in His sight. Therefore, we are called to protect, guide, and offer hope to girls and young women. Girls may discover that God has a plan for their lives that reaches beyond premature motherhood. The church has an important role in teaching biblical values about love, sexuality, and responsibility—openly and with grace. Our pastor in Amanipi asked me to provide teaching on this topic during the youth service, which I did with joy and conviction. I have been invited again to address this subject at the upcoming church conference.

It is important for young people to understand that marriage is God’s original plan. The value of a woman does not lie solely in having children, but first and foremost in the fact that she is a beloved child of God. Motherhood is precious, but at the right time—in God’s time. Then, together with her husband, she can bear responsibility for the children and offer them a better future.

We are grateful that we may contribute, in our own small way, to hope for teenage mothers and to education on these complex and sensitive issue